ERKEK İNFERTİLİTESİ ÜZERİNE DR. İLTER ALKAN YANITLIYOR

0

Erkek İnfertilitesi Üzerine – Dr. İlter Alkan Yanıtlıyor

ilter alkan

Kısaca erkek infertilite sebeplerinden ve tedavi yöntemlerinden bahsedebilir misiniz?

Erkek infertilitesinin nedenleri temelde 3 gruba ayırabiliriz. Birincisi, hormonal nedenler, ikincisi testis ile ilgili hastalıklar, üçüncüsü ise spermin boşalmasını engelleyen tıkanıklıklarla ilgili hastalıklar. Erkek infertilitesi yaklaşık olarak infetiltenin % 50’sinden sorumludur. Sadece erkeğe bağlı faktör %20, hem erkek hem kadın faktörü beraber olma olasılığı ise % 30 dur. Bizim En çok rastladığımız erkek infertilite nedeni varikoseldir. Erkeklerde toplumun % 15 inde, infertil erkeklerin ise % 30-40 ında rastlanır. Testise giden toplardamarların genişlemesidir, % 90 sol tarafta görülür. Sperm parametrelerinde bozukluğa ve infertiliteye neden olabilir. Bu durumda ufak bir operasyonla tedavi edilir. İkinci sırada idiyopatik yani nedeni belirlenemeyen infertilitedir, üçüncüsü ise sperm kanallarında ya da prostat seviyesindeki tıkanıklıklara bağlı nedenlerdir.

 

Doğru ve bilinçli beslenme ile sperm kalitesi artırılabilir mi?

Beslenme, direk ilişkili olmamakla beraber elbette önemlidir. Bazı çalışmlarda vücuttaki DNA ve RNA sentezinde önemi olan çinko ve folat eksikliğinin sperm sayılarında azalmaya ve erkek infetilitesine neden olduğu bildirilmiştir. Yine bazı çalışmalarda beslenmede; L- karnitin, çinko, selenyum, vitamin B-12, yine antioksidan özellikleri nedeniyle E ve C vitamini, glutatyon, koenzim Q10 nun önemli olduğunu bildirmişlerdir. Özellikle nedeni bilinmeyen erkek infetilitisinde bu bu maddeler sperm sayısını arttırmada faydalı olabilir.

 

Sperm kalitesi ve hareketliliğini artımak için hastalarınıza çeşitli vitaminler ve beslenme şekli öneriyormusunuz?

Her ne kadar etkinlikleri tartışmalı olsa da hormonal nedene bağlı olmayan erkek infetilitesinde dahi testislerde sperm üretimini arttıran bazı hormonal preparatlar, antiandrojen ilaçlar ve E ve C vitamini gibi antioksidan maddeler ampirik olarak nedeni bilinmeyen erkek infertilitesinde denenebilir. Fayda sağlanmazsa yardımcı üreme yöntemlerine geçilir ( tüp bebek )

 

Stresin erkek fertilitesine etkileri?

Stresin erkek üremesi ve infertiliteyi etkilediğini destekleyen bilimsel veriler mevcuttur. Orta ve ileri derecede stresin, erkelerde testesteron seviyesini düşürdüğünü ve olasılıkla sperm sayısını düşürdüğünü bildiren çalışmalar vardır. Yine aşırı stres erkeklerde cinsel arzuda azalmaya neden olarak indirek olarak erkek üremesinde negatif bir faktördür. Yine çocuk sahibi olamayan erkeklerde bu süreçte oluşan stres de bazı cinsel problemlere neden olabilir, bunu da gözardı etmemek gerekir.

 

Alkol, sigaranın sperm hareketiliği ve kalitesi üzerinde etkisi var mıdır?

Sigara içmek sperm sayısında ve hareketinde azalmaya, sperm yapısını bozduğuna dair veriler mevcuttur. Sigara içmek sperm kalitesini bozar diyebiliriz. Ancak fertilite oranı sigara içmeyenlere göre farklı olmadığını gösteren çalışmalar vardır. Sperm sayıları sınırda olan ve çocuğu olmayan erkeklerin sigarayı bırakması faydalı olabilir. Bu sonuçlara rağmen sigaranın karsinojenik etkileri, sperm DNA sını bozarak doğacak çocukta mutajenik etkiler yapma ve gelecek nesilleri etkiyebilme olasılığından dolayı sigaranın bırakılması en doğrusu olacaktır.

Sosyal olarak içilen düşük miktarlarda alkolün erkek infertilitesine neden olmadığı bildirilmiştir. Dolayısıyla arada sırada sosyal olarak alınan alkol erkek fertilitesini düşürmeyecektir. Tabi alkolün uzun süreli ve fazla kullanımı (alkolizm) erkeğin hormonlarında düzensizlik yaparak cinsel fonksiyon bozukluğu yapacağını dolayısıyla da fertilite potansiyelini azaltacağını söylemek yanlış olmaz.

 

Dr. İlter Alkan

Üroloji Uzmanı,

Fellow of European Board of Urology

Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi