ÇOCUKLUK ÇAĞINDA YAPILAN SPOR, DURUŞ BOZUKLUĞU OLUŞUMUNU ÖNLER Mİ?

 

Son zamanlarda duruşum ve oturuşumla ilgili problemler yaşıyorum. Kambur durduğumda kendimi rahat hissetmeye, farkına varıp dikleştğimde canımın yandığını hissetmeye başladım. Akşamları yatağa yattığımda da sanki omuzlarımda tüm gün 100 kg taşımışım gibi ağrı çekiyorum. Dışarıdan bakıldığında nasıl göründüğümden ziyade artık ağrılarım yaşam kalitemi ciddi derecede etkilemeye başladı. Bir arkadaşımla konuşurken bana spor yapmamın iyi geleceğini, daha da ilerlemeden özellikle pilates veya yüzme gibi bir sporla bir nebze de olsa bunu düzelebileceğimi söyledi.

Bu şikayetlerim yeni başladı. Özellikle çocukluk yıllarımda uzun sure spor yaptığımdan, şu yaşıma gelene kadar hiç böyle bir sıkıntım olmadı. Hatta duruş bozukluğu ile pek de alakalı değil ama sebebi bilinmediğinden söyleyeyim, ailemizde skolyoz öyküsü var. Fakat bende olmadı…

Spor yapmayı 8 yıl önce bıraktım. Profesyonel spor hayatımdan bahzetmiyorum. Gym’i ve pilatesi. Yüzmeyi tam da altın çağımda, 16 yaşımdayken bıraktım. Devam edebilseydim keşke o istek olsaydı içimde. O zamanki fotoğraflarıma bakıyorum, şimdi spor yapmayan 10-12 yaşlardaki çocuklardan çok daha dik, zıpkın gibiyim. Ne kadar değiştiriyor dışarıya verilen imajı duruş. Kendine güvenli bir eda katıyor…

O zamanlar için bunları düşünüyorum ama yaş ilerledikçe sporu bırakmamın fiziksel etkilerini daha çok yaşamaya ve bunun acısını daha da hissetmeye başladım. Hiç spor yapmamış olsaydım durum şu andakinden epeyce vahim olurdu eminim…

Bu konuyla ilgili sorularımı işin uzmanına sordum. Cevaplar sizin için burada..

Doç.Dr Nurullah Ermiş

  1. Duruş bozukluğu nedir? Sebepleri nelerdir?

İnsan omurgasına karşıdan bakıldığı zaman düz, yandan bakıldığı zaman boyun ve bel bölgesinde çukurluk sırt bölgesinde ise kamburluk mevcuttur. Bu omurga şekli bizim dengede durmamız için gereklidir.

Anne karnında bebekde sadece kamburluk mevcuttur. Yaşaması için gerekli alan anne karnında dar olduğu için bu pozisyonda en az yer kaplar.

Doğum sonrası 6.ayına  kadar bebeğin kemik ve kasları yeteri kadar gelişmediği için oturtmaya çalıştığımızda çocuk öne doğru yığılıp kalır, dik duramaz

Yaklaşık 6. Ayına gelen çocuk önce destekli daha sonra desteksiz oturabilir. Bu oturma şekli çocuğun bel ve boyun bölgesinde çukurluğun oluşmasıyla sağlanır. Artık çocuk oturduğunda öne doğru devrilmez ve başını dik durumda tutabilir.

1 yaşına geldiğinde çocuklar artık yürümeye başlar. Yürüyen çocukta artık omurganın şekli erişkin hayattaki haline gelmiş olur.

Bu aşamaları çocukların tamamlaması gerekir. Bizim çocuğumuzu bir an once oturtmaya   çalışmamız veya yürütmeye çalışmamız onun omurgasının sağlıksız gelişmesine neden olabilir.

Duruş bozukluğu, omurganın yandan bakıldığı zaman aşırı kambur olması ya da karşıdan bakıldığında sağa veya sola doğru eğri olmasıyla fark edilir.

2. İstatistiklere bakıldığında spor yapan ve yapmayanlar arasında duruş bozukluğu konusunda farklılık gözlemlememiz söz konusu mudur?

Spor iskelet sistemimizin gelişmesi için çok önemli. Aslında burada asıl sorun hangi spor veya ne kadar süreyle yapıldığından ziyade spor yapmayan çocuğun o süreyi nasıl değerlendiridiğidir. Yani çocuk spor yapmayabilir ama evde hareketsiz bir hayat sürdürüyorsa telefon tablet ve televizyon başında çok fazla zaman geçiriyorsa o zaman başlıyor omurga ve duruş problemleri.

Günümüzde apartmanda yetişen çocuklarımız ımutlaka daha hareketli olabilecekleri ortama sokmak ebeveynlerin en önemli görevidir.

Bebeklikten itibaren çocuğumuzu erken oturtmaya çalışmak, erken yürütmeye çalışmak ve daha sonrasında hareketten uzak bir şekilde yetiştirmek onlarda 10 lu yaşlardan sonra ciddi sağlık problemleri gelişmesine sebep olabilir. Altta yatan genetik bir yatkınlık da var ise o zaman bu kaçınılmaz olacaktır.

3.    Duruş bozuklukları en erken kaç yaştan itibaren başlar ve nasıl önlenebilir?

Doğumdan sonra başlayabilir ama daha çok 10 yaşından sonra ergenliğe geçiş döneminde, boyun hızlı uzadığı dönemde bu tür problemler aşikar hale gelir.

Ergenlik döneminde çocukların kendileri banyo yapmaya başlarlar ve artık ebeveynler çocuklarını çıplak vaziyette göremezler. Bu erken tanının yapılamamasına da neden olmaktadır. Sıklıkla denize havuza girerken kendileri veya arkadaşları tarafından fark edilir.

  1.   Omurga eğriliğini olabildiğince önlemek için çocuklara ve ailelerine neler önerirsiniz?

Mutlaka çocuklarınızın sırtına bakın, karşıdan yandan ve öne eğildiklerinde mutlaka bakın. Omuzlardan biri aşağıda biri yukarıda duruyorsa, belde asimetri varsa mutlaka doktora başvurun. Elinde kitap, tablet, telefon varken kambur durmasına izin vermeyin.

DURUŞ BOZUKLUĞU
DURUŞ BOZUKLUĞU

5.  En çok hangi spor dalları (Küçük yaştan itibaren başlanabilecek) ileriki zamanlarda oluşabilecek ve oturabilecek duruş bozukluklarını engellemede yardımcıdır?

Aslında çocuk hareketli olsun da ne yaparsa yapsın. Ama iskelet sistemine yük binmeden kasları çalıştıran en iyi spor yüzme sporu. Imkan varsa yüzmeye 4 yaşından sonra başlatabiliriz. Jimnastik yine omurgamızın esnek olmasını sağlar.

Yeter ki çocuklarımız bir sporla ilgilensin, sonuçta hepsi omurgamızın çalışmasını ve güçlenmesini sağlıyor.

6.  Bildiğim kadarıyla skolyoz bu konuştuklarımızdan epeyce farklı. Skolyoz nedir? Kaç çeşidi vardır? Kısaca sebepleri nelerdir?

Aslında skolyoz da omurganın eğriliğidir. Karşıdan bakıldığında saga veya sola doğru olan eğriliğidir.

Doğuştan (konjenital) olabileceği gibi sonradan da gelişebilir.

Kas hastalığı, sinir hastalığı olanlarda gözlenebilir.

Ama en sık görülen formu, 10 yaşından sonra ergenliğe geçiş döneminde olan adölesan idiyopatik skolyozdur.

Skolyozun kesin sebebi belli değildir. Ancak %20 sinin sebebi şuan bilinmektedir. %80 sebebi bilinmeyen bir hastalığı olabildiğince çocuğumuza zarar vermeden tedavi etmeye çalışıyoruz.

SKOLYOZ
SKOLYOZ

Doç Dr. Nurullah Ermiş