SPOR, ÇOCUĞA DÜZGÜN BİR SOSYAL ORTAM SAĞLAMADA NE DERECE ETKİLİDİR?

Kızım olana kadar, dışarıda kalma izinlerimin diğer arkadaşlarımdan daha az olmasının sebebini anlayamadım hiç. Anne olduktan sonra, zaman geçtikçe artan tehlikeler yüzünden kızımın düzgün bir çevresi olması adına neler yapabilirim diye düşünmeye başladım. Acaba spor yapması ve sporcu bir çevrede yetişmesi bu anlamda pozitif bir etki yaratır mıydı hayatında? Merak ettim, Psikolog Tansu Oskay’a sordum… 

olimpikanneler

  1. Bize biraz kendinizden bahseder misiniz? Tansu Oskay kimdir?

Anneyim. Çocukları çocukluğumdan beri çok seviyorum. Bu yüzden mesleğim olan Pedagoji alanında aile ve çocuklarla 20 yıldır büyük bir keyifle çalışıyorum. Çocuklara oyun terapisi uygulamanın yanında, ailelerle pozitif ebeveynlik ve pozitif aile ortamı ile mutlu çocuklar yetiştirmeleri için destekleyici, yol gösterici, bilgilendirici konuşmalar yapıyorum, seminerler düzenliyorum, yazılar yazıyorum. Hayalimde çocuklar için bir şeyler yapmak vardı hep. Bunu gerçekleştirmekten çok mutlu olduğum, alanımda birlikte çalıştığım insanlarla, iyi ekiplerle, sosyal sorumluluk projeleriyle dolu  bir meslek yaşantım var. Aile hayatımla birlikte de rahat götürebiliyor olmak önemli benim için. Kendi ofisim olmasından dolayı bu şansa sahibim, zaman yönetimimi ev iş dengesine göre yapıyorum.

  1. Kaç çocuğunuz var? Kaç yaşlarındalar?

2 çocuk annesiyim. Kızım Dalya 15, oğlum Emir 4 yaşındalar şu anda.

  1. Spor yapıyorlar mı?

İkisi de spor yapıyor. Dalya küçüklüğünden beri ata biniyor, voleybol oynuyor, tenis ile epey süre zaman geçirdi. Son zamanda voleyboldan uzaklaştı profesyonel oynanan yaşa geldiği için. O kadar ileri götürmek istemedi hayatında, onun yerine bisiklet ve koşuya merak sardı.

Emir de daha 4 yaşında olduğu için yaşına uygun sporlar olan jimnastik ve yüzmeye gidiyor geçen kıştan beri.

olimpikanneyim

  1. Siz spor yapıyor musunuz?

Ben de yapıyorum. Ara verdiğim dönemler olur, rahatsızlık duyar, bu ara dönemini neyse ki uzatmamaya çalışırım.

  1. Ne zamandan beri hangi sporları yapıyorsunuz?

Son yıllarda sahilde belirlediğim bir mesafe var, orayı sabahları, yazın akşamları, bazen yalnız, bazen köpeğimizle düzenli yürürüm. Geçen sene koşmaya başladım. Eğitim vermediğim hafta sonları ormanda koşu grubum ile koşarım. Pilates de çok düzenli olmamakla birlikte ara ara yapıyorum. Bir dönem at bindim. Bu ara tekrar zamanımı ayarlayıp dönsem diye düşündüğüm oluyor. Biraz tenis, biraz kayak, ama maalesef hepsine geç başladım çocukluğumda geçirdiğim rahatsızlıktan dolayı. Hatta lisanslı voleybolcu olabilecek iken doktorların engellemesi ile olamadım. Bedenimi bir şekilde uygun sporlarla zinde tutmaya gayret ediyorum.

  1. Sporun çocuk psikolojisi üzerindeki etkileri nelerdir?

Spor çocuklar için sayısız fayda sağlıyor. Beden farkındalıkları ve koordinasyonları gelişiyor. Bu aynı zamanda IQ gelişimine ciddi katkısı olan bir etken. Komutlara adapte olma, hafızayı kullanma, planlama yapma, gözlem, zaman algısı, kural ve sıra bilinci, grupla hareket, sosyalleşme, kazanma kaybetme ile duygusal tanışma, beynin birçok yönünü ve duygusal zekayı, çok önmeli bulduğum duygusal sağlamlığı geliştiriyor. Kendine güvenli oluyor spor yapan çocuk. Tüm saydıklarımdan dolayı akademik başarısı da yüksek oluyor. Bedenen ve duygusal olarak rahatlama sağlıyor spor.

olimpikanneler

  1. Sporun sosyal çevre açısından önemi nedir?

Spor çocukların arkadaşlık ilişkilerinde iyi olmalarını sağlıyor. Yaptığı spor sayesinde kendisine yakın bir arkadaş çevresi ediniyor. Aileler görüşebiliyor, çok boyutlu bir sosyal çevre kazancı da olabiliyor. Yeni gruplara girmek, yaşıtlarıyla ve farklı aylarla diyalog tecrübesi ediniyor. Girişken oldukları için sosyalleşme sorunları bazı yaş dönemlerinde doğal olarak karşılaşıldığı şekilde yaşansa bile minimum düzeyde yaşanıyor ve kısa sürede atlatılıyor.

  1. Teknoloji çağında çocuğu en az bir spor dalına yönlendirmenin artıları nelerdir?

Çok fazla artıları var. En önemlisi spor yapan çocuk diğer yaşıtlarına oranla dijital oyun ve oyuncaklarla, internet ile daha az zaman geçirdiği için, odasına kapanan, evden oyununu veya seyrettiği bir şeyi bırakmamak için çıkmak istemeyen, gittikçe sosyalleşmesi televizyon, ipad ve bilgisayarlar yüzünden azalan çocuklardan olmuyor.

olimpikanneler

Bedenen de özellikle belirli yaş dönemlerinde dış görüntülerini önemsedikleri için, sağlıklı beslenme ve sporun fiziğine katkısı sayesinde kendilerine güvenli oluyor. Obezite riskinden daha uzak oluyor. Bu da hem sağlığını hem sosyal çevresini yine olumlu etkiliyor.

olimpikanneyim

  1. Annelere bu konuda ne önerirsiniz?

Erken yaşta yaşına uygun sporla alanındaki uzman kişiler eşliğinde tanıştırmaları. Özellikle hangi spor dalı olursa olsun çocuğunun yaş dönemi hakkında tecrübesi ve dolayısı ile uygun yaklaşıma sahip olması önemli. Çocuk psikolojisine yatkınlığı sayesinde uygun gruplar oluşturma, onu süreçte tutma, sporu sevdirme şansını arttırıp erken sıkılma riski azalmış olur. Çocuk o sporu sevmediyse gözlem ile  sebebini iyi anlamak, sadece evden anneden ayrılmamak, farklı cazip seçenekler gibi sebeplerdense yaşanan, yaptığı spor değilse sorun, biraz ikna edici olmak, sebat ve sabırla ilgili pozitif metodlar ile çocuğu rutine sokmaya çalışmak. Eğer sporu sevmiyorsa yine evdeki kuralları gözden geçirmek gerek. Çok kuralsız, evde fazla serbest çocuklar spor yaşamını sevmiyorlar. Bu da ebeveyne aslında bir geribildirim oluyor ve okula da spora da uyumda destekleyici olmak için belli rutineri bu sayede oturtuyorlar. Her zaman söylediğim gibi rutinler, belirli saatler bizler gibi çocuklarımız için de çok iyi, faydalı ve gerekli.

Birlikte yapılan sportif faaliyetlere de yaratıcı planlar ile hayatlarında yine yer açabilirler. Sporun sağlık ve keyif için yapıldığını bilsin farklı örneklerle çocuklar. Bir yarış, rekabet psikolojisine erken yaşta sokmasın ebeveynler. Kendileri de ileride başarılı olursa burs alır hayatını kurtarır gibi sık rastladığımız planlar içinde çocuğa duygusal yükleme yapmasınlar, yaptırmasınlar. Çocukları ders ödev gibi bir zorunlu görev hissine sokmamak, yüksek beklentileri kontrol altında tutmak, erken bıktırmaktan, sevmeyip soğutmaktan korur.

Bir de yetenek ve vücut yapılarına göre spor önersinler ebeveynler çocuklarına. Eksik bir şeyi gelişsin bakış açısıyla değil keyif alsın ve daha uzun süre yapsın diye bunu özellikle iyi planlamalılar. Aksi taktirde kendi istediğine, hayal ettiği spora  ısrar etmesinden dolayı çok gördüğümüz, belirli bir zaman sonra isteksizlik, gitmeye direnme gibi durumlarla karşılaşabilirler. Çocuk ben bunda iyiyim demeli. Ben bunda kötüyüm derse o plan kesinlikle ileri gitmiyor.

Pedagog, Tansu OSKAY